Zaburzenie Osobowości, co to oznacza?

 Z pewnością wiecie, co to depresja, uzależnienie, ADHD, bulimia, schizofrenia. Kilka etykiet, które ułatwiają porozumienie w branży zdrowia psychicznego. Zbiór typowych objawów skategoryzowanych w podręczniku. Nie jest to takie ścisłe jakby się wydawało. Bardzo  wiele osób ma kilka przypadłości jednocześnie. Niektórzy badacze uważają, że wynika to z niedoskonałości systemu klasyfikacji.
Podobną kategorią są Zaburzenia Osobowości. W Polsce wciąż rzadko diagnozowane. Najczęściej u osób, które sprawiają kłopoty, tak zwanych trudnych pacjentów. Jest to kategoria o tyle ważna, że nawet, co druga osoba szukająca pomocy w gabinecie cierpi właśnie na zaburzenie osobowości. Standardowa psychoterapia nie pomoże tym osobom. Często błąkają się od gabinetu do gabinetu, a ich objawy się pogarszają. Kolekcjonują egzotyczne diagnozy. Dopóki nie dowiedzą się, co jest problemem, nie znajdą pomocy. 

Zaburzenie Osobowości nieefektywny wzór funkcjonowania+cierpienie

Zaburzenie Osobowości  to ogólny, nieefektywny wzór funkcjonowania. Zachowanie tych osób, odnoszenie się do innych, panowanie nad sobą jest niezgodne ze standardem. Nie chodzi o to, żeby wykorzenić wszelką indywidualność diagnozując ludzi, jako zaburzonych. Warunkiem tej diagnozy jest subiektywne cierpienie jakiego człowiek doświadcza. A doświadcza cierpienia stale i zwykle nie może liczyć na żadne współczucie. Myśli, sposób w jaki postrzega siebie i świat nie pozwalają mu cieszyć się życiem. Emocje są silne i nieprzyjemne. Objawy wpływają na każdy aspekt  życia i niektórym uniemożliwiają funkcjonowanie. Zwykle towarzyszą temu dodatkowe zaburzenia: depresja, nerwica, uzależnienia, zaburzenia odżywania i wiele innych. Z tych powodów człowiek szuka pomocy. Zupełnie nie zdaje sobie sprawy, że problem leży w tym w jaki sposób myśli, zachowuje się, odbiera świat, jakie są jego emocje i poglądy.

Zaburzenie osobowości, co mówi CBT*
  • Pacjent lub jego otoczenie mówią, że jest „taki od zawsze”.
  • Pacjent nie stosuje się do zaleceń terapii, albo stosuje się pozornie.
  • Terapia zatrzymuje się w miejscu.
  • Pacjent nie widzi wpływu swojego zachowania na otoczenie/innych ludzi.
  • Przyjmuje konieczność zmiany, ale unika wprowadzenia ich.
  • Uważa, że jego problemy osobowościowe są akceptowalne i naturalne- traktuje trudności jako fundament swojej tożsamości: Nie mogę sobie wyobrazić żadnego innego stanu.
  • Pacjent ma problemy w relacjach z ludźmi (intymnych, koleżeńskich, na gruncie zawodowym).
  • Wpada często w różnego rodzaju tarapaty.
  • Ma trudności w kontrolowaniu emocji, zachowań.
  • Może dręczyć go smutek, może zauważać, że inni przez niego cierpią.

* konkretnie mówi tak Beck w książce Terapia poznawcza zaburzeń osobowości

Muszę podkreślić, że według mojej szkoły terapii (DBT), jeśli pacjent nie robi postępów w terapii, nie stosuje się do zaleceń, terapia zatrzymuje się w miejscu, to jest sprawą terapeuty, by to zmienić. DBT specjalizuje się w zaburzeniach osobowości i zakłada, że takie sytuacje mogą mieć miejsce. Dlatego ma specjalne metody rozwiązywania takich problemów.

Zaburzeń Osobowości jest wiele rodzajów. Siłą rzeczy powyższy opis jest bardzo ogólny. DBT powstała z myślą o pacjentach borderline i w tym zaburzeniu nasz zespół się specjalizuje. Aktualnie powstają nowe odmiany DBT, które uznane zostały za skuteczne i można je stosować również w innych problemach, to ważne, ponieważ pacjenci z zaburzeniami osobowości zwykle mają więcej niż jedno zaburzenie osobowości. Na przykład w badaniach Gunderson, Zanarini, Kisiel, z 1991 roku aż 90-97% pacjentów borderline miało dodatkowe zaburzenie osobowości. W innych badaniach około 25% osób z zaburzeniem osobowości miało 2 lub więcej zaburzeń osobowości (Zimmerman, Rothschild, 2005).

 

Zaburzenia Osobowości wdł DSM 4

(zaburzenia osobowości wraz z linkami do artykułów, czasami jest więcej niż jeden artykuł)

WIĄZKA A: zachowania dziwaczne i ekscentryczne

  • Paranoiczne zaburzenie osobowości (Paranoid Personality Disorder) skrót PPD
  • Schizoidalne zaburzenie osobowości (Schizoid Personality Disorder) skrót SPD
  • Schizotypowe zaburzenie osobowości (Schizotypal Personality Disorder) STPD

WIĄZKA B: zachowania niekonsekwentne, emocjonalne, dramatyczne

WIĄZKA C: zachowania lękowe, związane z niepokojem, obawami

dodatkowe (są w kwestionariuszu, ale nie są opisane w podstawowych kryteriach diagnostycznych DSM 4)- UWAGA- NIE MA ICH W DSM 5

  • Bierno-agresywna  – negatywistyczna (Passive–Aggressive Personality Disorder) skrót PAPD
  • Depresyjna

stopniowo uzupełniamy opisy wszystkich zaburzeń osobowości