Początki badań nad skutecznością DBT

 

Istnieje wiele dowodów potwierdzających skuteczność terapii dialektyczno-behawioralnej (DBT). Pierwsze randomizowane kontrolowane badanie kliniczne (RCT) dla DBT zostało opublikowane w 1991 r.; w tym badaniu prof. Marsha Linehan i jej współpracownicy wykazali, że DBT spowodowało znaczącą poprawę u kobiet z przewlekłymi impulsami samobójczymi oraz samouszkadzającymi się, z diagnozą zaburzenia osobowości typu borderline – grupą kliniczną, która wcześniej uważana była za nieuleczalną (Linehan i in., 1991).
W ciągu dziesięcioleci od tego przełomowego badania, skuteczność DBT była wielokrotnie wykazywana wśród osób z różnymi rozpoznaniami klinicznymi w zakresie zdrowia psychicznego, które otrzymały leczenie w różnych ośrodkach treningowych na całym świecie.

Rozwój DBT

 

Badania nad DBT gwałtownie się rozwijają, a nowe wyniki są publikowane w coraz bardziej przyspieszonym tempie. Wyszukiwanie w serwisie PsychInfo pokazuje średnio 8 opublikowanych i recenzowanych artykułów DBT rocznie od 1993 do 2000 roku, 41 publikacji rocznie od 2001 do 2010 roku i 78 rocznie od 2011 roku. W efekcie pozostawanie na bieżąco z najnowszymi ustaleniami odnośnie DBT może być nie lada wyzwaniem.

Dlaczego DBT jest skuteczne?

 

DBT zakłada, że ​​wiele problemów zgłaszanych przez klientów wynika z braku odpowiednich umiejętności. Nieużywanie skutecznych metod, gdy są one potrzebne, często wynika zwyczajnie z ich nieznajomości, lub z trudnościami, aby skorzystać z nich w odpowiedni sposób i w odpowiednim czasie. Na przykład uważa się, że deficyty w zdolnościach regulacji emocji stanowią podstawowy problem u osób z zaburzeniem osobowości typu borderline, a te deficyty powodują stosowanie zachowań szkodliwych (np. próby samobójcze, samouszkodzenia, zażywanie substancji psychoaktywnych ). Dlatego kluczowym zadaniem w DBT jest poprawa zdolności klientów do wykorzystywania właściwych zachowań gdy zajdzie taka potrzeba, ze szczególnym uwzględnieniem uczenia skutecznych strategii regulacji emocji. 
Zgodnie z modelem deficytu umiejętności, wykorzystanie metod DBT pozwala w pełni lub częściowo wyjaśnić skuteczność standardowego DBT i treningu umiejętności DBT, w zakresie problemów, takich jak zachowania samobójcze, samouszkodzenia, depresja, kontrola gniewu, dysregulacja emocji i niepokój (Neacsiu i in., 2010, Neacsiu i in., 2014). Ponadto stwierdzono poprawę w regulacji emocji (Axelrod i in., 2011), lepsze radzenie sobie z unikaniem (Berking i wsp., 2009) oraz umiejętnym wyrażaniem złości (Kramer i in., 2015). Przekłada się to na poprawę w takich kwestii jak używanie substancji psychoaktywnych, depresja i funkcjonowanie społeczne. Podsumowując, wyniki te świadczą o tym, że DBT działa, ponieważ zwiększa zdolność klientów do wykorzystywania skutecznych umiejętności radzenia sobie ze stresem, w szczególności strategii wyrażania, doświadczania i regulowania intensywnych emocji.

Kiedy DBT jest skuteczne?

 

Chociaż najsilniejsze dowody skuteczności DBT istnieją w kontekście leczenia osób z zaburzeniem osobowości typu borderline, okazało się, że motoda ta znajduję efektywne zastosowanie w wielu innych przypadkach diagnostycznych.
Zaburzenie osobowości typu borderline, wraz z współwystępującymi:

Duża depresja, włączając:

  • Depresja oporna na leczenie
  • Starsi dorośli z przewlekłą depresją i jednym lub więcej zaburzeniami osobowości
  • Choroba afektywna dwubiegunowa (CHAD)
  • Dysregulacja emocjonalna
  • Nastolatki z impulsami samobójczymi i samouszkadzającymi
  • Dysregulacja behawioralna i emocjonalna w wieku późnodziecięcym
  • Zaburzenia odżywiania
  • Bulimia

Dla kogo jest DBT?

 

DBT zostało zbadane i okazało się skuteczny wśród osób z różnych środowisk pod względem wieku, płci, orientacji seksualnej i pochodzenia etnicznego.
DBT zostało wdrożone w ponad 25 krajach na 6 kontynentach, co czyni je jedną z nielicznych opartych na dowodach metod psychologicznych o prawdziwie globalnym zasięgu.
Chociaż DBT było początkowo opracowywane i badane w Stanach Zjednoczonych, to od tego czasu jego skuteczność została wykazana w 12 randomizowanych kontrolowanych badaniach klinicznych (RCT) przeprowadzonych w innych krajach, w tym w Kanadzie (McMain i in., 2009; Courbasson i in., 2012: Van Dijk i in. , 2013, Uliaszek i in., 2016), Holandii (Verheul i in., 2003), Australii (Carter i in., 2010), Wielkiej Brytanii (Feigenbaum i in., 2011, Priebe i in., 2012) , Niemcy (Bohus i in., 2013), Norwegia (Mehlum i in., 2014), Hiszpania (Soler i in., 2009) i Szwecja (Hirvikoski i in., 2011). Te międzynarodowe RCT wykazały, że DBT jest skuteczne, gdy jest stosowany również w innych kulturach, a wyniki są podobne do tych, które pojawiły się w badaniach przeprowadzonych w Stanach Zjednoczonych.

Uznanie dla DBT

 

Do tej pory ponad 30 randomizowanych badań kontrolowanych (RCT) – złoty standard badań w zakresie interwencji w dziedzinie zdrowia – przeprowadzonych przez prawie 20 niezależnych grup badawczych w dziewięciu krajach, wykazało skuteczność DBT.

Metaanalizy tego rozległego badania wykazały istotne związki, od umiarkowanych do dużych, wskazujące, że DBT jest bardziej skuteczne niż standardowe metody leczenia, w kontekście ograniczania prób samobójczych, samouszkodzeń, gniewu, oraz poprawy ogólnego funkcjonowania wśród osób z diagnozą zaburzenia osobowości typu borderline (Stoffers i in., 2012, Kliem i in., 2010).

Szczególnie uderzające są te wyniki, które wykazały, że DBT zmniejszyło liczbę prób samobójczych o 50%, a hospitalizacji psychiatrycznych o 73%, w porównaniu z leczeniem przeprowadzonym przez ekspertów niebehawioralnych (Linehan i in., 2006). Ogólnie rzecz biorąc, DBT zostało uznane za empirycznie udowodnioną terapię z silnym ugruntowaniem badawczym w leczeniu BPD (American Psychological Association, Division 12).

Magazyn Time nazwał nawet DBT jednym z 100 najlepszych nowych odkryć naukowych w 2011 roku, ze względu na jego wpływ na ludzi z trudnymi do leczenia zaburzeniami.
Natomiast Przegląd Cochrane z 2012 r. wykazał, że DBT jest jedyną metodą leczenia wystarczająco silnie udowodnioną , aby stwierdzić, że jest ona skuteczna dla osób z diagnozą zaburzenia osobowości typu borderline.