Mikroelementy i inne naturalne środki skuteczne w Borderline, depresji, ADHD i innych problemach psychicznych

—Autorka: Pola Jaroszewska—
→ więcej o Poli →

uwaga! ważny update do wszystkich poniższych informacji- nie ma dowodów naukowych na to, żeby te środki mogły kogokolwiek wyleczyć!
Możecie próbować się wspierać naturalnymi środkami i może któryś z nich będzie dla was przydatny, ale tylko jako drobny dodatek. Naukowcy dopiero zaczynają badać różne nowe substancje. Natomiast zgodnie z obecnym stanem wiedzy:

W zaburzeniu borderline wszystkie dane naukowe wskazują na skuteczność głównie psychoterapii, wiele osób czuje ulgę wspierając się farmakologicznie i to jest jak najbardziej OK. Podobnie jest z depresją, innymi problemami związanymi z nastrojem czy lękiem – najskuteczniejsza jest terapia! lub terapia + leki.
Dodatkowo w ADHD skuteczne jest leczenie farmakologiczne.

Proszę pamiętajcie o tym czytając ten artykuł.

 

Osoby z borderline cierpią na wiele problemów współwystępujących, dlatego warto eksperymentować z naturalnymi środkami i znaleźć dla siebie optymalne rozwiązanie.

Uwaga, zanim zaczniesz na własną rękę leczyć się naturalnie najpierw skonsultuj się z lekarzem. Może pomóc a na pewno nie zaszkodzi 😉

Nie! poważnie! skonsultuj się!

Loteria natury, podatność na choroby psychiczne

Wiele problemów psychicznych ma swoje biologiczne podłoże. Rodzimy się różni, mamy różne predyspozycje i ograniczenia. Rodząc się, losujemy los na loterii i dostajemy takie a nie inne ciało i mózg. Nasz organizm może być bardziej lub mniej podatny na choroby tarczycy, krążenia czy oddechowe.

Podobnie jest z zaburzeniami psychicznymi: możemy urodzić się podatni na depresję, problemy emocjonalne, uzależnienia czy trudności z koncentracją. Jeśli wystąpią do tego określone czynniki środowiskowe (a niekiedy nawet bez nich), może się u nas rozwinąć depresja, CHAD, ADHD czy zaburzenie osobowości.

W zdrowym ciele zdrowy duch

Nie możemy jednak zrzucać wszystkiego na los, bo my także wpływamy na swój mózg i ciało. Równowaga chemiczna w naszym organizmie może być też zachwiana np. przez tryb życia, używki, brak snu, niewłaściwą dietę. Gdy brakuje nam witamin, mogą wypadać nam włosy, łamać się paznokcie. Gdy pijemy kawę litrami, możemy mieć niedobory magnezu i skurcze. Gdy pijemy dużo alkoholu, nasza koncentracja może podupaść. Często sięgamy w takich sytuacjach po suplementy lub naturalne sposoby. Parzymy herbatki z pokrzywy na ładne włosy, łykamy witaminy z grupy B, jemy orzechy przed egzaminem ☺.

Sushi vs. fastfood

Co ciekawe, częściej na choroby psychiczne zapadają mieszkańcy Ameryki niż Chin (Lakhan i Vieira, 2008), co może wynikać z odmiennej diety. Popatrzmy na hamburgery, kolorowe słodycze albo gazowane napoje (cukier, utwardzone tłuszcze) i na rybno-warzywne dania azjatyckie (omega-3). Niedobór witamin, minerałów i kwasów tłuszczowych omega-3 raczej nie pomaga w budowaniu zdrowia psychicznego.

Błędne koło, zaniedbanie – gorszy nastrój – dalsze zaniedbywanie się

Neurobiologia żywieniowa rzuca naukowe światło na to, jak bardzo to, co jemy wpływa na naszą psychikę.

Niewłaściwe odżywianie może prowadzić do błędnego koła: zaniedbuję siebie, kiepsko się odżywiam, mój poziom serotoniny szwankuje, neuroprzekaźniki wariują, wpadam w depresję, więc zaniedbuję siebie jeszcze bardziej i nie jem albo żywię się chrupkami i koło się zamyka – a czasami bardzo ciężko wyłapać, od czego się zaczęło.

Zmiana trybu życia często jest podstawą leczenia

Gdy mamy problemy psychiczne zmiana trybu naszego życia (np. aktywizacja behawioralna w depresji), dieta, unikanie używek – słowem, zmniejszanie naszej wrażliwości emocjonalnej – ma kluczowe znaczenie. Dbanie o siebie jest ważne także wtedy, kiedy nie mamy takich problemów, a chcemy im zapobiegać, albo gdy mierzymy się z okresowym podwyższeniem poziomu stresu w naszym życiu, bo zbliża się sesja, mamy napięty czas w pracy, żyjemy w napięciu i niepewności (bo np. jest pandemia).

Zmiana naszych przekonań i sposobów radzenia sobie (np. w trakcie terapii) to kolejna cegiełka zdrowienia. Czasem sięgamy też po leki.

Gdy leki nie są dla mnie

Ilość przepisywanych antydepresantów w USA wzrosła prawie o 400% w latach 1988-2008 (Pratt i in., 2011). Możemy powiedzieć, że wzrasta świadomość problemów psychicznych i większości ludzi nie dziwi dziś, że ktoś bierze leki. Jest to rozwiązanie, które może przynieść stosunkowo szybką poprawę, ale nie każdy chce się na nie decydować.
Powody mogą być różne: niektórzy mają przekonania, które sprawiają, że po prostu nie chcą brać leków, inni nie decydują się ze względu na skutki uboczne (np. problemy seksualne występujące przy wielu lekach antydepresyjnych). Niektórzy rezygnują z leków albo po prostu przestają je brać, bo objawy depresji ustąpiły – i wtedy właśnie niesamowicie ważne jest, aby zadbać o dietę i suplementację, aby nie wpaść w sidła depresji znowu.

Stare i nowe lekarstwa

Rośnie zainteresowanie naturalnymi sposobami leczenia bądź wspierania leczenia trudności psychicznych. To, co było nam przekazywane tradycyjnie (np. picie herbatki z dziurawca na jesienną chandrę czy melisa na dobry sen), może być teraz przebadane przez naukowców i – jak się okazuje – wiele z tych pradawnych sposobów znajduje swoje potwierdzenie w badaniach. Ludowe, polskie albo pochodzące z ajurwedy, tradycyjnej medycyny chińskiej czy tybetańskiej rośliny mogą znacznie wspomóc pracę naszego mózgu, ciała, a co za tym idzie i ducha.
Niektóre substancje są odtwarzane w laboratoriach, inne można spożywać w postaci naparu czy tabletek. Warto ich spróbować, jednak warto też pamiętać, że są to substancje – i tak jak w przypadku leków – nie każdy może je stosować, na każdego mogą działać trochę inaczej i zachodzą między nimi interakcje. Przyjrzyjmy się zatem, co oferuje nam Matka Natura, gdy boli dusza.

ADHD, ADD, problemy z koncentracją

Co może nam pomóc, kiedy nasza uważność mocno szwankuje? Mamy problemy z pamięcią, koncentracją?

Liczne badania (Ahn, Ahn, Cheong i Dela Peña, 2016) pokazują, że pomocne w redukcji objawów ADHD są:

  • Bakopa drobnolistna (Bacopa monnieri), znana także jako Brahmi – naturalny lek ajurwedyjski stosowany tradycyjnie do poprawy pamięci, koncentracji i uczenia się
  • Miłorząb chiński (Ginko biloba) – pomocny także przy walce z depresją i stresem
  • Żeń-szeń (Ginseng) – wykazuje dużą skuteczność w redukcji nadpobudliwości i zwiększeniu koncentracji
  • Ningdong – pochodzący z Tradycyjnej Medycyny Chińskiej, jego działanie ma podobną skuteczność co metylfenidad, lecz ma mniej skutków ubocznych
  • Męczennica cielista (Passiflora incarnata) – tradycyjny lek przeciwlękowy i uspokajający, zwiększa odporność psychiczną
  • Ekstrakt z kory francuskiej sosny morskiej (Pycnogenol)
  • Waleriana, czyli korzeń kozłka lekarskiego
  • Ziele dziurawca
  • Mikroelementy: acetylo-L-karnityna, egzogenne kwasy tłuszczowe, żelazo, witamina B6, magnez, cynk

Ashwagandha, zwiększa odporność na stres

Witania ospała to roślina, która – jak pokazują badania (Pratte, 2014; Chandrasekhar, Kapoor i Anishetty, 2012) – pomoże zredukować lęk, stres, depresję, bezsenność. Jest adaptogenem – to znaczy, że ułatwia przystosowanie się organizmu do niekorzystnych warunków środowiskowych. Może być bardzo pomocna w okresach zwiększonego stresu. Oddziałuje na receptory w mózgu, które wpływają na szlaki seratonergiczne i GABA. Jest tradycyjnie stosowana w ajurwedzie (tradycyjna medycyna indyjska, dosłownie „wiedza o życiu”). Badania (Chandrasekhar, Kapoor i Anishetty, 2012) pokazują, że ekstrakt z korzenia Ashwagandhy w wysokim stężeniu bezpiecznie i skutecznie poprawia odporność na stres, a tym samym podnosi odczuwaną jakość życia.

Kava-kava, łagodzi lęk

Kłącze pieprzu metystynowego pochodzące z południowego Pacyfiku pomaga łagodzić lęk i może być pomocne w leczeniu zaburzenia lękowego uogólnionego (GAD) (Rae, 2014). Należy jednak uważać, gdyż jej nadmiar może powodować problemy z wątrobą. Napój przygotowywany z kava-kava używany jest przez mieszkańców Wysp Pacyfiku tak, jak u nas herbata lub alkohol – na spotkaniach towarzyskich, w czasie świętowania – ale także leczniczo.

Różeniec górski na depresję i problemy lękowe

Rhodiola jest skuteczna w leczeniu depresji (Mao i in., 2015), a także zaburzeń lękowych. Znana tradycyjnie na Syberii, w Chinach i Azji południowo-środkowej. Rośnie także w Polsce, zwana jest czasami „złotym korzeniem”. Należy do adaptogenów.

Korzeń maca na nastrój i libido

Pieprzyca peruwiańska (Lepidium meyenii) uprawiana jest wyłącznie w peruwiańskich Andach Środkowych. Badania potwierdzają jej korzystny wpływ na energię, nastrój, redukcję lęku i poprawę pożądania seksualnego (Gonzales, Gonzales i Gonzales-Castañeda, 2009).

Tryptofan, zadowolenie, lepszy nastrój

Aminokwas, który bierze udział m.in. w wytwarzaniu serotoniny, melatoniny, regulacji noradrenaliny i dopaminy, a więc przyczynia się do poczucia szczęścia, dobrego dnu, zadowolenia. Jego niedobór może prowadzić do zaburzeń depresyjnych. Poziom tryptofanu obniża się w organizmie, gdy jesteśmy na diecie o niskiej zawartości węglowodanów. Naturalnie znajdziemy go w mięsie, rybach, spirulinie, nasionach roślin strączkowych, bananach, w parmezanie. Możemy go także suplementować.

5-HTP polecane w borderline, depresji

To aminokwas, który możemy wytworzyć w organizmie jedząc czerwone mięso lub indyka (zawierają l-tryptofan potrzebny do wytworzenia 5-HTP), a który następnie zostaje przekształcony w serotoninę. Proces ten mogą zakłócać stres, niedobór witaminy B6 czy magnezu. Poprzez ekstrakcję z nasion czarnej fasoli afrykańskiej (Griffonia simplicifolia) można otrzymać go laboratoryjnie. Jest skuteczny w leczeniu objawów depresji, obiecujący w leczeniu borderline, zaburzeń obsesyjno-kompulsyjnych i lękowych.

Kwasy omega-3 konieczne przy problemach z nastrojem

Zawarte w rybach i niektórych algach kwasy takie jak EPA i DHA czy obecne m.in. w oleju lnianym ALA pełnią ważną funkcję w funkcjonowaniu naszego układu nerwowego. Nie są syntetyzowane w naszym organizmie, dlatego musimy dostarczać je z pożywieniem albo suplementować. Ich niedobór (bądź nierównowaga w organizmie kwasów omega-6 i omega-3) może prowadzić do nasilenia objawów depresyjnych.

Witaminy B i D na stany depresyjne i lękowe

Witaminy z grupy B (szczególnie B2 i B6) poprawiają nastrój. B12 pełni ważną funkcję (ważne, aby osoby na diecie wegetariańskiej dbały o jej suplementację) w układzie nerwowym, jej niedobór może prowadzić do depresji lub zaburzeń poznawczych. Osobom z niedoborem kwasu foliowego mogą nie pomóc nawet leki antydepresyjne (Coppen i Bailey, 2000). Suplementacja witaminy D pomaga zwalczać depresję i lęk (Kimball, Mirhosseini i Rucklidge, 2018).

Minerały pomagają na wiele problemów

Zapewnienie sobie odpowiedniej ilości wapnia jest szczególnie ważne u osób przyjmujących leki SSRI, które hamują jego wchłanianie do kości. W depresji ważne jest także przyjmowanie chromu. Niedobór żelaza współwystępuje z nadpobudliwością i zaburzeniami koncentracji. Selen poprawia nastrój i zmniejsza lęk. Cynk ma związek z powodzeniem leczenia depresji. Badania pokazują także, że niski poziom magnezu we krwi jest związany z występowaniem objawów borderline (Kopitsyna, Grishina, Torshin i in., 2015).

Źródła:
Kopitsyna UE, Grishina TR, Torshin IY, Kalacheva AG, Gromova OA. [Very low magnesium levels in red blood cells as a significant factor in the etiopathogenesis of borderline disorders]. Zh Nevrol Psikhiatr Im S S Korsakova. 2015;115(11):85-96. Russian. doi: 10.17116/jnevro201511511185-96. PMID: 26978056.
Kimball SM, Mirhosseini N, Rucklidge J. Database Analysis of Depression and Anxiety in a Community Sample-Response to a Micronutrient Intervention. Nutrients. 2018 Jan 30;10(2):152. doi: 10.3390/nu10020152. PMID: 29385721; PMCID: PMC5852728.
Pratt LA, et al. Antidepressant use in persons aged 12 and over: United States, 2005–2008. NCHS data brief, no 76. Hyattsville, MD: National Center for Health Statistics; 2011.
Pratte, MA, et al. An Alternative Treatment for Anxiety: A Systematic Review of Human Trial Results Reported for the Ayurvedic Herb Ashwagandha (Withania somnifera). Journal of Alternative & Complementary Medicine. 2014; 20(12): 901–908.
Chandrasekhar, K., Kapoor, J., & Anishetty, S. (2012). A prospective, randomized double-blind, placebo-controlled study of safety and efficacy of a high-concentration full-spectrum extract of ashwagandha root in reducing stress and anxiety in adults. Indian journal of psychological medicine, 34(3), 255–262. https://doi.org/10.4103/0253-7176.106022
Lakhan, S.E., Vieira, K.F. Nutritional therapies for mental disorders. Nutr J 7, 2 (2008). https://doi.org/10.1186/1475-2891-7-2
Mao JJ, et al. Rhodiola rosea versus sertraline for major depressive disorder: A randomized placebo-controlled trial. Phytomedicine. 2015; 22(3):394-9.
Bruinsma KA, Taren DL. Dieting, essential fatty acid intake and depression. Nutr Rev. 2000;58:98–108.
Coppen A, Bailey J. Enhancement of the antidepressant action of fluoxetine by folic acid: A randomized placebo controlled trial. J Affect Disord. 2000;60:121–30.
Rao, T. S., Asha, M. R., Ramesh, B. N., & Rao, K. S. (2008). Understanding nutrition, depression and mental illnesses. Indian journal of psychiatry, 50(2), 77–82. https://doi.org/10.4103/0019-5545.42391
Ahn, J., Ahn, H. S., Cheong, J. H., & Dela Peña, I. (2016). Natural Product-Derived Treatments for Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder: Safety, Efficacy, and Therapeutic Potential of Combination Therapy. Neural plasticity, 2016, 1320423. https://doi.org/10.1155/2016/1320423
Rae CD. A guide to the metabolic pathways and function of metabolites observed in human brain 1H magnetic resonance spectra. Neurochem Res. 2014 Jan;39(1):1-36. doi: 10.1007/s11064-013-1199-5. Epub 2013 Nov 21. PMID: 24258018.
Gonzales GF, Gonzales C, Gonzales-Castañeda C. Lepidium meyenii (Maca): a plant from the highlands of Peru–from tradition to science. Forsch Komplementmed. 2009 Dec;16(6):373-80. doi: 10.1159/000264618. Epub 2009 Dec 16. PMID: 20090350.
https://www.verywellmind.com/5-htp-for-depression-1066521#citation-5