Rozstania często są trudne. Jest ciężko, ale niektórym jest ciężej.

Niektórzy czują się jakby umarli, albo chcą umrzeć.

Dla osób z zaburzeniem borderline, wrażliwych na odrzucenie, które mają intensywne emocje rozstanie może być wydarzeniem traumatycznym. Szczególnie, jeśli to nie one zakończyły związek.

Według klasyfikacji diagnostycznej DSM 5 zaburzenie stresowe pourazowe (PTSD) diagnozuje się jeśli:

  • Osoba stanęła w obliczu zdarzenia obejmującego śmierć, zagrożenie śmiercią, obrażeniem lub zagrożeniem obrażenia ciała i integralności fizycznej, przemocy lub zagrożenia przemocą seksualną.

Co jednak, jeśli osoba tak boleśnie przeżywa rozstanie, że popełnia próbę samobójczą lub pragnie śmierci i ostatkiem sił udaje jej się przed tym powstrzymać ?
Co jeśli doświadcza szeregu innych objawów stresu traumatycznego ?

OBJAWY PTSD
  • Traumatyczne wydarzenie jest nieustannie przeżywane ponownie

Osobie przypomina się moment, kiedy dowiedziała się, że związek się kończy, albo staje jej przed oczami obraz zdrady. Intensywne nieprzyjemne sny, o zdradzie, o rozstaniu, tak straszne, że osoba budzi się z krzykiem, płaczem, zlana potem i boi się kontynuować sen. Nagłe wspomnienia, bardzo wyraźne byłego partnera, partnerki, które zupełnie wyprowadzają z równowagi. Może być uczucie nierealności świata, lub uczucie tracenia gruntu pod nogami, walenia się świata. Każde przypomnienie ex (zobaczenia zdjęcia, poczucie perfum, dostanie smsa) doprowadza do poważnego stresu, rozpaczy, wściekłości, poczucia beznadziei, depresji. Przypomnienie rozstania, porzucenia wywołuje objawy z ciała (ból brzucha, głowy, mdłości, drżenie, gorąco).

  • Uporczywe i wytężone działania mające na celu unikanie stresujących, związanych z traumą bodźców

Kiedy tylko przychodzi myśl o rozstaniu, czy wracają emocje odwraca od nich uwagę. Może to robić również za pomocą seksu, jedzenia, używek, wydawania pieniędzy. Robi wszystko, by nie czuć i nie myśleć o tym potwornym bólu. Unika wspólnych znajomych lub całkiem zrywa z nimi relacje, kasuje wspólne zdjęcia , wraca inną drogą do domu (nie tą, którą chodzili razem).

  • Negatywna zmiana przekonań i nastroju, która rozpoczęła się i pogorszyła po przeżyciu traumy

Jeśli rozstanie było szczególnie trudne: na przykład osoba przyłapała ukochanego w ich wspólnym łóżku z kochanką, albo błagała partnera, by jej nie zostawiał, może nie pamiętać części wydarzeń. Nawet w takiej sytuacji często siebie obwinia za rozpad związku i spowodowanie rozstania. Jest przekonana, że już nigdy nikogo nie pozna i zawsze będzie sama. Nic dziwnego, że jest w poważnym kryzysie i cierpi z powodu silnych negatywnych emocji. Często izoluje się od ludzi, czuje się wyalienowana. Ma stany depresyjne, trudno jej odczuwać przyjemność i nie zajmuje się aktywnościami, które mogłyby dostarczyć pozytywnych doświadczeń.

  • Powiązane z traumą zmiany w pobudzeniu i reaktywności, które rozpoczęły się lub pogorszyły po traumie

Osoby z cechami zaburzenia osobowości z pogranicza mają wiele cech, które występują również w PTSD. Jednak po ciężkim rozstaniu te cechy często się nasilają. Silne emocje mogą całkowicie wymknąć się spod kontroli. Złość stanie się wściekłością, a potem furią. Pustka, czy odczucie nudy (wewnętrzne swędzenie duszy) nie pozwoli usiedzieć w miejscu nawet 5 minut i doprowadzi osobę do lekkomyślnych, a nawet samodestrukcyjnych czynów. Może też pojawić się stały strach, niepewność siebie, problemy z koncentracją, snem.

Po rozstaniu mogą bez opamiętania szukać nowego partnera, albo nawiązywać przypadkowe relacje seksualne, jeść, pić alkohol, dokonywać samouszkodzeń, wrócić do szkodliwych zachowań, które już były pod kontrolą. Wszystko, by choć na chwilę przerwać swój ból.

Nie twierdzę, że należy diagnozować dodatkowo PTSD u osób z zaburzeniem borderline, które się rozstały. Mówię, tylko, że sytuacja jest poważna.

Osoba, która jest bardzo wrażliwa na odrzucenie, która przeżywa drobne odrzucenia bardzo silnie, dostrzega odrzucenia w sytuacjach, gdzie inni ich nie widzą, kiedy doświadczy poważnego odrzucenia przeżywa bardzo silny wstrząs i potrzebuje wsparcia i zrozumienia.

Żałoba

Po rozstaniu można przeżywać żałobę, jak po każdej stracie.
Kübler-Ross wyróżniła pewne etapy, które mogą, ale nie muszą przebiegać w pewnej kolejności (mogą się również mieszać, pewne etapy mogą nie wystąpić):

  • Zaprzeczanie

Czyli nie zgadzasz się na rozstanie. Nie wierzysz, że zostałaś, zostałeś porzucony, zdradzony. Przeżywasz szok, odrętwienie. Możesz zachowywać się, jakby nic się nie stało. W przypadku zdrady, nie dostrzegasz jej i uczestniczysz w trójkącie, ty, partner/ka i trzecia osoba.

  • Gniew

Na tym etapie wiesz, że rozstanie jest faktem i czujesz gniew. Okazujesz go, albo przeżywasz wewnętrznie. Możesz krzywdzić siebie w różny sposób, regulować emocje za pomocą używek „ruszyć w miasto”, robić dzikie awantury byłemu partnerowi, partnerce. Być może twój gniew skupi się na trzeciej osobie miłosnego trójkąta i nie zdołasz się powstrzymać, by nie dzwonić i nie gnębić tej osoby w jakiś sposób. Możesz ich śledzić, wysyłać nienawistne wiadomości, robić różne rzeczy, które w dalszej perspektywie ci zaszkodzą.

  • Targowanie się (negocjacja)

Obiecujesz byłemu/ byłej, sobie, czy Bogu (sile wyższej) poprawę, wszystko, byle tylko odzyskać swój związek. Nawet, jeśli to ciebie zdradzono w najgorszy z możliwych sposobów błagasz i przysięgasz, że się zmienisz. Możesz też prosić los, czy Boga o to, by zesłał ci kogoś nowego, by ukoił twój nieskończony ból.

  • Depresja

Jeśli w poprzednich etapach nie udało ci się odzyskać związku, czy nawiązać nowego, przechodzisz do fazy depresji. Zamykasz się w sobie, izolujesz od świata, albo przeciwnie, jeśli masz tendencje do picia, brania narkotyków, jedzenia, czy przypadkowego seksu to odreagowujesz w ten sposób. Jednak, kiedy wracasz do domu na ranem, nadal czujesz głęboki smutek.

  • Akceptacja

Teoretycznie na końcu tych etapów powinna nastąpić akceptacja. Jednak nie każda osoba z zaburzeniem osobowości potrafi być sama. Wiele osób z zaburzeniem borderline ma cechy innych zaburzeń osobowości. Są takie osoby, które wchodzą z jednego związku w drugi. Nie potrafią dotrzeć do fazy akceptacji o własnych siłach. Badania wskazują że od 16 do 50.7 % może mieć zależne zaburzenie osobowości, którego jedną z cech jest:

  • gwałtowne poszukiwanie nowych związków, jako źródeł opieki i wsparcia, gdy bliskie związki się kończą.
Przeżywam rozstanie i czuję, że nie wytrzymam

Poszukaj wsparcia, wśród rodziny, przyjaciół. Jeśli nie masz takich możliwości, to w ośrodku interwencji kryzysowej, lub znajdź psychologa, terapeutę.
Zrób diagnozę, sprawdź, czy masz zaburzenie osobowości, czy może po prostu przeżywasz rozstanie. Zacznij pracować nad akceptacją rzeczywistości, wiele problemów bierze się z jej braku. Poniżej garść artykułów które mogą pomóc:

Na początek

Samopomoc

Książka